Mae tarddiad afon Ceirw ar ben mynydd Foel Frech uwchben Cwmpenanner. Mae dwr o amryw darleoedd yn ymuno i greu ffrwd fechan. Bydd y dwr yn mynd igam-ogam ar hyd y tir. Weithiau cawn readr pan fydd dwr yn disgyn dros y cerrig. Mae'r afon yn llifo tua'r dwyrain ar hyd llawr y cwm gwastad a ffurfiwyd yn Oes yr Ia. Ar ol llifo tua wyth milltir mae'n cyd-redeg â ffordd fawr yr A5. Gerllaw yr afon Ceirw, mae caeau gwastad. Pan fydd glaw mawr bydd yr afon yn gorlifo. Ym Maerdy mae'r afon Ceirw yn ymuno a'r afon Alwen.
Yn y llun (dde) mae'n llifo yn rhaeadr o dan Bont y Glyn.
The river Ceirw's source is on the top of the 'Foel Frech' mountain at Cwmpenanner. Water from a variety of sources join to create a stream. The water zig-zags across the land. Sometimes when the water goes over a rock we have a waterfall. The Ceirw river flows towards the east on the flat valley floor that was created in the Ice Age. After flowing about eight miles it runs beside the A5 road. Near the Ceirw river there are flat fields. When we have heavy rainfall these fields flood. In Maerdy the Ceirw river joins the Alwen river. In the picture (above) the Ceirw river is flowing under 'Pont y Glyn' in a waterfall.
Cyfansoddodd bardd lleol David Ellis Penyfed gerdd i Bont y Glyn.
Local poet David Ellis of 'Penyfed' wrote a poem about 'Pont y Glyn'.
Pont y Glyn
A oes man yn unrhywle
Ail i Bont y Glyn?
Pwy all beidio caru
Lliw ei ewyn gwyn.
Mae miwsig yn ei fwrlwm,
Cynhanedd yn ei li
Tlysni yn y ddistrych
A dyma'r man i mi
David Ellis
David Ellis - y bardd a gollwyd.
Nid oes neb yn gwybod beth ddigwyddodd iddo.Diflannodd oddi ar wyneb y ddaear yn 1918. Bu yn brifathro yn Ysgol Dinmael am flwyddyn o 1913 i 1914 .
David Ellis -the lost Bard Nobody knows exactly what happened to him. He vanished from the face of the earth in 1918. He was headteacher at Dinmael school for a year from 1913 to 1914 .
Gallwch ddarganfod mwy o wybodaeth am David Ellis ar un o'r tudalenau Hanes.
You can find more information about David Ellis lurking on one of the History pages.