Gan ei bod yn ysgol Gymuned mae llawer o weithgareddau'n
cymeryd lle yn ystod y dydd, clwb arlunio, clwb i'r henoed, Ysgol Feithrin a mam a'i phlentyn. Mae'r ysgol hefyd yn agored gyda'r nos i gynnal gweithgareddau fel clwb badminton, clwb chwist ac ymarfer wythnosol Cor Bro Dyfnan.

Dyma lun o blant yr ysgol a dynwyd ym Mis Ionawr, 1997. Ar hyn o bryd mae 88 o blant yn yr ysgol mewn pedwar dosbarth, blwyddyn 0 ac 1 , blwyddyn 2 a 3, blwyddyn 4 a 5 a blwyddyn 5 a 6. Ar ol y Pasg fe fydd dosbarth meithrin yn yr ysgol hefyd.

 

Yr Ysgol ers talwm

Yn 1862 dechreuodd Roger Evans , masnachwr a pherchennog llongau wneud trefniadau ar gyfer dechrau Ysgol Frytanaidd yn y pentref. Prynwyd tir gan yr Arglwydd Vivian am £490 a chostiodd yr
adeilad £591. Cafodd yr adeilad ei orffen erbyn Rhagfyr 26, 1863. Roedd cyfarfod mawr yn yr ysgol a chyngerdd yn yr hwyr. Enw'r ysgol oedd Ysgol Frytanaidd , Pentraeth. Plant y capeli oedd yn
mynd iddi. Am fod y capelwyr yn codi ysgol , penderfynodd yr eglwyswyr godi ysgol newydd hefyd. Ar Ionawr 4ydd , pan agorwyd ein hysgol ni bu te parti i 75 o blant yn yr Ysgol Eglwys newydd.

Yn ystod y cyfnod yma roedd na fobl tlawd iawn yn byw yn y pentref a llawer o blant heb ddillad twt i ddod i'r ysgol. Felly agorwyd CLWB DILLAD. Byddai pobl gyfoethog yn rhoi pres bob blwyddyn ar gyfer prynu dillad i'r plant tlawd. £2.00 roddodd Lady Vivian yn 1864.

Cerrig oedd y waliau gyda brics ar y corneli, pedwar corn simnai a chwech o ffenestri ar y ffrynt. Roedd cloch yr ysgol yn hongian ar y tu allan. Dwy ystafell ddosbarth oedd yn yr ysgol yn 1863, un fawr ac
un fychan. Ar ganol yr ystafell fychan roedd llenni i'w gwneud yn ddwy. Roedd ty'r ysgol yn rhan o'r adeilad a dyma lle roedd y prifathro a'i deulu yn byw. Roedd tair llofft yn y ty a pharlwr, cegin a
sgylyri i lawr y grisiau.

Ar y diwrnod cyntaf daeth cant o blant i'r ysgol dan ofal y prifathro newydd , sef Mr Humphrey Owen a ddaeth o'r Coleg Normal. Ei wraig, Mrs Annie Owen oedd yr ysgolfeistres. Roedd sesiwn y bore
yn mynd o 8.30 a.m. -12.00p.m. a sesiwn y prynhawn o 2.00 p.m. - 4.00 p.m. am gost o geiniog yr wythnos.

Cynhaliwyd yr ysgol am flwyddyn yn yr hen gapel wrth ymyl o Awst, 1926 ymlaen. Roedd yr adeilad cyntaf wedi mynd yn wael a rhaid fu ailadeiladu llawer arno. Ail agorwyd yr adeiladau ar Awst 23 ,
1927 gan Yr Arglwyddes Verney, Plas Rhianfa, Porthaethwy.

Erbyn heddiw mae darnau newydd wedi eu codi, y ffenestri'r hen ysgol wedi eu newid a'r cyrn simnai wedi eu tynnu i lawr.

Roedd darllen llyfr log yr ysgol yn hynod o ddiddorol , wedi ei ysgrifennu yn Saesneg ac yn dangos newidiadau enfawr ym myd addysg ac yn y gymdeithas yn gyffredinol.

As it is a Community school many activities take place during the day, art club, pensioners club, Nursery School and mother and child. The school is also open in the evening to hold activities such as the badminton club, the whist club and the Bro Dyfnan choir’s weekly practice.

This is a picture of school pupils taken in January, 1997. At present there are 88 pupils in school in four classes, year 0 and 1, year 2 and 3, year 4 and 5 and year 5 and 6. After Easter there will be a nursery class at school as well.

In the Old Days

In 1862 Roger Evans, a merchant and ship owner started to make arrangements for starting a British School in the village. Land was bought from Lord Vivian or £490 and the building cost £591. The building was completed by December 26, 1863. There was a large meeting at the school and a concert in the evening. The name of the school was the British School, Pentraeth. Chapel children attended it. Because the chapel-goers built a school, the church-goers decided to put up a new school as well. On January 4th, when our school was opened a tea party was held for 75 children in new Church School.

During this period here were very poor people living in the village and many children were without tidy clothes to come to school. Therefore a CLOTHES CLUB was opened. Rich people would give money every year o buy clothes for the poor children. Lady Vivian gave £2.00 in 1864.

The walls were of stone with bricks at the corners, four chimney pots and six windows at the front. The school bell hung on the outside. In 1863 there were two classrooms in the school, one big one and one small one. At the centre of the small room there were curtains to make it into two. The school house was part of the building and it was here that the headmaster and his family lived. There were three bedrooms in the house and a parlour, kitchen and a scullery downstairs.

On the first day a hundred children came to the school under the care of he new headmaster, Mr Humphrey Owen who came from the Normal College. His wife, Mrs Annie Owen was the postmistress. The morning session lasted from 8.30 a.m. - 12.00 p.m. and the afternoon session from 2.00 p.m. - 4.00 p.m. at a cost of a penny a week.

He school was held for a year in the old chapel nearby from August 1926 onwards. The first building had deteriorated and it was necessary to rebuild much of it. The buildings were reopened on August 23, 1927 by Lady Vrney, Plas Rhianfa, Menai Bridge. By today new parts have been built, with the windows of the old school having been changed ad the chimney pots taken down.

It was extremely interesting to read the school log book, written in English and showing great changes in the field of education and in the community in general. These are extracts of the most interesting facts chosen by the children.

Mail9375.gif (4196 bytes)
pennaeth@pentraeth.anglesey.sch.uk
www.mon51.u-net.com