Defnyddio Profion Darllen
yn Effeithiol.
___________________________________
Rhaid bod yn glir ynghylch pa ddibenion addysgol sydd i'w cyflawni
wrth benderfynu defnyddio profion.
Felly mae angen ystyried:
- sut fydd y canlyniadau'n cael eu defnyddio i ffurfio barn ac i wneud
penderfyniadau?
- pa fath o brofion fydd yn cynhyrchu'r canlyniadau a ddeisyfir?
Dibenion profion darllen yw gwneud un neu ragor o'r canlynol -
- rhoi gwybodaeth am fedrau presennol plant i'r athrawon sy'n eu
derbyn;
- hysbysu athrawon dosbarth am safonaur grwp y byddant yn ei
addysgu;
- canfod lefelau cyrhaeddiad grwpiau blwyddyn;
- dangos pa ddisgyblion sy'n debygol o fod ag anawsterau dysgu;
- rhoi adborth strwythuredig am gynnydd ac am strategaethau disgyblion
unigol.
Mae sawl math o brawf i'w gael ac mae dewis y math priodol yn
dibynnu ar ba un o'r dibenion uchod sydd dan ystyriaeth yn eich ysgol.
- prawf grwp a phrawf unigol,
- prawf norm-gyfeiriol (sy'n caniatáu ystyried sgôr mewn perthynas â
sgoriau eraill disgyblion o'r un oed) a phrawf maen prawf-gyfeiriol (sy'n canfod yr hyn y
gall unigolyn ei wneud),
- prawf diagnostig sy'n ceisio dangos pa agweddau o berfformiad disgybl
sy'n gymharol wan.
Prawf unigol a ddefnyddir i asesu darllen Saesneg ym mhrofion y
Cwricwlwm Cenedlaethol, ond defnyddir math o brawf grwp yn ychwanegol i brofi darllen
Cymraeg yn CA2.
Gwneir defnydd eithaf helaeth o brofion norm-gyfeiriol, yn
bennaf er mwyn canfod sut mae disgybl yn cymharu â disgyblion eraill o'r un oed ac er
mwyn cael amcangyfrif o gynnydd tros gyfnod, e.e., blwyddyn. Y ffordd orau o wneud hyn yw
trwy ddefnyddio sgoriau safonol a chanrannau, ac nid yn nhermau oedran darllen neu
sillafu. Mae'n bwysig cofio mai amcangyfrif yn unig a geir o wir gyrhaeddiad wrth
ddefnyddio profion o'r fath a dylid ystyried y canlyniadau fel cyfraniad i asesiad cyflawn
o fedrau'r plentyn.
Dylid bod yn ofalus wrth gymharu canlyniadau gwahanol brofion. Dylid
gochel rhag gwneud casgliadau o wahaniaethau tybiedig rhwng canlyniadau profion a rhai
asesiadau'r Cwricwlwm Cenedlaethol gan nad yw cynnwys na ffurf safoni'r ddau ddull asesu'n
caniatau cymhariaeth o'r fath.
Mae profion darllen y CC yn rhai eithaf soffistigedig. Mae profion
CA2 yn profi gallu plant i adalw gwybodaeth mewn testun, i ganfod yr hyn sydd ymhlyg, i
ddefnyddio tystiolaeth destunol ac i ymateb yn bersonol ir testun.
Cymeradwyir y profion safonedig yn yr Atodiad. Maent oll yn samplo
cywirdeb a dealltwriaeth darllen.
Strategaethau gweithredu
1. Darparu, trwy gyfrwng HMS neu
ymweliadau Hawl a Haeddiant, gyngor ar ddefnyddio profion i bwrpas -
- ategu asesiadau safonol eraill
- canfod medrau a gwendidau
- canfod disgyblion sy'n debygol o gael anhawster gyda datblygu medrau
llythrennedd er mwyn darparu cymorth cynnar iddynt, yn aml trwy gyfrwng Rhaglen Addysg
Unigol.
2. Sicrhau cysondeb yn y cyngor a roddir ar
ddefnyddio profion norm-gyfeiriol.
ATODIAD y profion safonedig a gymeradwyir.
Cymraeg
Enw a chyhoeddwyr |
Ar gyfer oedran: |
Math |
Dibenion
(gweler 1 - 5 uchod) |
| Profion Glannau Menai, Cyd-Bwyllgor
AAA |
Cywirdeb: 4½ - 10½ a phlant hyn sy'n
ddarllenwyr gwan. Dealltwriaeth:
4½ - 14 |
Unigol |
1, 4, 5. Gellir
dadansoddi llithriadau er mwyn medru penderfynu sut i gynorthwyo'r disgybl unigol i
ddatblygu medrau ymhellach. |
| Prawf Darllen Grwp, Cyngor Abertawe |
Yn bennaf ar gyfer Blwyddyn 2 ond fe ellir
ei ddefnyddio i bwrpas sgrinio disgyblion isel eu cyrhaeddiad ym mlynyddoedd 3 i 6. |
Grwp |
1, 2, 3, 4. |
Saesneg
Enw a chyhoeddwyr |
Ar gyfer oedran: |
Math |
Dibenion
(gweler 1 - 5 uchod) |
| The Group Reading Test, NFER-Nelson |
Lefel 1: 6 - 12 Lefel 2: 9 - 14 |
Grwp |
1, 2, 3, 4 |
| The Suffolk Reading Test,
NFER-Nelson |
6-14 ar dair lefel |
Grwp |
1, 2, 3, 4. |
| Neale Analysis of Reading Ability, NFER-Nelson |
5 - 13 |
Unigol |
5 yn bennaf |
|