Pigion o Ganllawiau "Datblygu Ansawdd"
Cwmni Cynnal 1996
_{_______________________________}

Yn 1996 fe gyhoeddodd Cwmni Cynnal (ar ran Awdurdod Addysg Gwynedd a Môn) ddogfen ymestynnol yn trafod nodweddion ysgol effeithiol a’r modd y gellid sefydlu gweithdrefnau a fyddai yn hyrwyddo datblygiad ac yn sicrhau ansawdd. Cyflwynir yma ddetholiad o rai o’r agweddau a drafodir yn y ddogfen ac yn arbennig y rhai sy’n berthnasol i ddatblygiad Llythrennedd.

Cychwynnir gyda’r datganiad canlynol sy’n nodi mai amcan sylfaenol y Gwasanaeth Addysg yw:

Sicrhau addysg o'r ansawdd orau bosibl i’r holl ddisgyblion, yn unol â'u hoedran, eu gallu a’u diddordebau/tueddfryd, er mwyn iddynt dyfu'n bersonoliaethau llawn, datblygu ac ymarfer eu holl ddoniau a’u cymhwyso eu hunain i fod yn aelodau cyfrifol o gymdeithas ddwyieithog.

Mae sefydlu rhaglen datblygu ansawdd yn allweddol bwysig os yw'r nod uchod i'w gyrraedd.

Mae rhaglen datblygu ansawdd yn sicrhau :

• ffordd o weithio sy'n rhoi cefnogaeth i ddatblygu agweddau rheolaethol a chwricwlaidd ysgol;

• cymorth ymarferol i gynnwys monitro datblygiad ysgol a gwerthuso athrawon fel prosesau parhaus.

Amcanion

1. Sefydlu a gweithredu trefn o arfarnu effeithiolrwydd y rhaglen waith a rheolaeth ysgol.

2. Gwireddu'r nod o drefnu cwricwlwm yr ysgol mewn modd sy'n sicrhau dilyniant, datblygiad a chysondeb o ddosbarth i ddosbarth.

3. O ganfod cryfderau ac anawsterau, sicrhau bod yr hyfforddiant mewn swydd a drefnir yn cyd-fynd ag anghenion athrawon unigol ac anghenion yr ysgol.
 
4. Meithrin datblygiad proffesiynol y staff fel unigolion ac fel aelodau o dîm yr ysgol.

EGWYDDORION SYLFAENOL

• Dylai’r broses fod yn un gadarnhaol, adeiladol a chynhaliol, gyda'r pwyslais ar gydnabod llwyddiannau tra'n amlygu’r agweddau sydd angen eu cryfhau.

• Gwelir y gyfundrefn fel rhan annatod o'r broses addysgol gyflawn ac yn greiddiol i Gynllun Datblygu’r Ysgol.
 
• Dylai datblygu ansawdd fod yn gonsyrn i bob aelod o’r staff yn ogystal ag i’r corff llywodraethu.

• Dylid ystyried y broses yn erfyn i ddatblygu a chodi safonau cyflawniad disgyblion trwy wella ansawdd y dysgu a’r addysgu.

• Dylai pob aelod o'r staff gael rôl gweithredol yn y broses.

• Mae'n erfyn pwysig i gynorthwyo ysgolion i ymateb i anghenion staff a rhieni ac i gynorthwyo cynllunio strategol ar gyfer y dyfodol.

RÔL Y CYDLYNYDD CWRICWLWM

Yn yr hinsawdd bresennol bydd effeithiolrwydd y cydlynydd yn allweddol i sicrhau ansawdd a datblygiad ei m/faes yn yr ysgol. Nodir isod y crynhoad a geir o gyfrifoldebau’r cydlynydd.

1. Gwerthuso

Adolygu polisi’r ysgol
Gwerthuso effeithiolrwydd cynlluniau

2. Datblygiad strategol

Diweddaru’r datganiad polisi
Diweddaru’r cynllun gwaith/canllawiau

3. Gweithredu

Cefnogi gweithredu cynlluniau’r ysgol

4. Rheoli cyllid ac adnoddau

Monitro datblygu a defnyddio adnoddau
Trefnu prynu adnoddau

5. Datblygu staff

Cynnig cefnogaeth a chyngor i athrawon unigol
Hybu dealltwriaeth athrawon o’r maes
Gweithio gydag unigolion ar lawr y dosbarth
Adnabod anghenion hyfforddiant athrawon

6. Monitro cynhaliol

Monitro gwaith plant
Monitro cynlluniau athrawon
Monitro ansawdd y dysgu a’r addysgu trwy ymweld â dosbarthiadau
Arwain trafodaethau ar gyfer asesu safonau gwaith plant

7. Arweinydd

Datblygu arfer dda yn ei (d)dosbarth ei hun
Rheoli, cymell ac ysbrydoli eraill

8. Datblygiad personol

Gwybodaeth gyfredol yn y maes
Hysbys yn y datblygiadau diweddaraf
Mynychu cyrsiau
Cynrychioli’r ysgol mewn cyfarfodydd

Taflenni Meini Prawf

Gellir defnyddio’r taflenni canlynol :

i) wrth gynnal awdit cychwynnol o’r ysgol gyfan

ii) gan athrawon unigol wrth arfarnu eu darpariaeth ac ansawdd y profiadau a drefnir ar gyfer y plant

iii) mewn cyfarfodydd staff wrth benderfynu pa agweddau o faes arbennig fydd ffocws y rhaglen datblygu ansawdd.

iv) wrth arsylwi mewn dosbarthiadau

CYMRAEG

CYMRAEG

Darllen CA2

CYMRAEG

Ysgrifennu CA1

Ysgrifennu CA2