Darllen
Llenyddiaeth (Storïau a Chwedlau)
_{______________________________________}

Trwy gyfrwng y toreth o chwedlau a storïau sy'n perthyn inni fel cenedl gallwn gyfoethogi profiadau'r plant a'u helpu i ddod yn ymwybodol o'u treftadaeth a'u cefndir diwylliannol. Yn ogystal â'u bod yn diwallu angen y plentyn am gynhysgaeth o ddeunydd storïol maent hefyd yn symbylu gweithgareddau amrywiol mewn cyfeiriadau eraill, e.e. creu deialogau, trafod cymeriadau, cryhoi'r stori i 50 gair, sioe-gysgodion o un golygfa, gwaith celf...

Byddwn yn cyflwyno rhai storïau trwy ddarllen, fel bod y plant yn ymglywed â'r ffurf lenyddol, ac ag arddull y naratif. Dro arall gellir adrodd storïau ar lafar sy'n rhoi cylfe i athrawon sylwi'n fanwl ar ymateb y plant i'r stori.

Plant Cyfnod Allweddol 1

storïau sydd ag elfen gref o ffantasi yn perthyn iddynt
storïau tylwyth teg
chwedlau hud a lledrith
storïau am anifeiliaid

Plant Cyfnod Allweddol 2

chwedlau gwerin
chwedlau sy'n bwysig inni fel cenedl
storïau sy'n codi o'r filltir sgwâr
storïau o wledydd eraill

Enghreifftiau o'r math o lenyddiaeth y gellid eu cyflwyno i'r plant:

Y Mabinogion
Storïau am Owain Glyndwr
Chwedl Llyn y Fan
Chwedl Clustiau March
Chwedl Cantre'r Gwaelod
Chwedl Llyn y Morynion

Yn gysylltiedig â lleoedd arbennig mae chwedlau fel Llyn Cynwch (Dolgellau), Rhita Gawr (Yr Wyddfa), Dwynwen (Ynys Môn), a Meinir (Nant Gwtheyrn).

Detholion o weithiau fel:

'O Law i Law'
'Te yn y Grug'
'Un Nos Ola Leuad'

Nofelau Mair Wyn Hughes, T. Llew Jones, Irma Chilton

Nofelau 'Project Hanes Cymru' (e.e. Cyffro yn y Cwm/Mwg yn y Twnel/Gwerfyl Gam...)

Nofelau Project 'Gwreiddiau' (e.e. y Bachgen a'r Alarch/Jig-So/O'r Tywyllwch)

Y gyfres 'Stori a Chwedl'

Y storïau (nid yr ymarferiadau!) yn Llyfrau Darllen Newydd, T. Llew Jones.