Darllen
    
Defnyddio Testunau a Ffynonellau Gwybodaeth

______________________________________ Yn ôl..
   

Cyfnod Allweddol 1

Dylid dysgu plant i ddefnyddio llyfrau-cyfair i wahanol ddibenion. Dylid eu dysgu am y technegau a ddefnyddir i drefnu gwybodaeth yn y llyfrau e.e. tudalen-gynnwys, teitlau, is-deitlau, capsiynau.

Dylid darparu ar eu cyfer ystod eang o lyfrau-gwybodaeth syml sy'n cyflwyno deunydd mewn ffyrdd sydd o fewn eu cyrraedd. Dylai'r ystod hwn gynnwys geiriaduron, llyfrau cyfair, gwybodaeth sy'n cael ei gyflwyno ar ffurff ffuglennol.

Erbyn diwedd CA1 dylai plant allu:

- mynegi barn am syniadau y deuant ar eu traws mewn deunydd anffuglennol;

- dangos dealltwriaeth o'r prif bwyntiau mewn testun anffuglennol;

- defnyddio'u gwybodaeth o'r wyddor i leoli llyfrau a chanfod ffeithiau/gwybodaeth.

 

Cyfnod Allweddol 2

Dylid dysgu plant sut i ganfod gwybodaeth mewn llyfrau a bas-data, a hynny trwy ddefnydd o ddyfeisiadau trefnyddol e.e. teitlau penodau a phenawdau, is-deitlau, rhestr geiriau, tudalen gynnwys, mynegeion er mwyn eu galluogi i ddewis a dethol y rhannau sydd angen eu darllen yn fanwl. Dylent gael eu dysgu sut i ddrllen i wahanol ddibenion, gan ddefnyddio strategaethau addas ar gyfer y dasg. Dylai'r strategaethau gynnwys:

llithr-ddarllen i gael argraff gyffredinol o'r cynnwys;

cip-ddarllen i leoli darn penodol o'r cynnwys;

darllen-manwl i gael gwybodaeth benodol.

Dylid dysgu plant i:

- ofyn cwestiynau perthnasol am y testun sy'n cael ei ymchwilio

- arenwi'r wybodaeth fanwl maent am ei ganfod

- gwahaniaethu rhwng ffaith a barn

- ystyried dwy ochr trafodaeth/dadl feirniadol

- gwneud nodiadau cryno-glir

- defnyddio geiriaduron, rhestrau-geiriau, a thesawri i egluro geirfa anghyfarwydd

- nodi ystyr a defnydd geiriau sy'n newydd iddynt

- ail-gyflwyno gwybodaeth ar ffurfiau gwahanol

- defnyddio systemau dosbarthu llyfrgellyddol, catalogau a mynegeion.

Dylai deunydd anffuglennol fod ar gael i'r plant yn y Cyfnod Allweddol hwn, a hwnnw wedi ei ysgrifennu yn dda, yn gyfoes ac yn gywir.

Dylai'r ystod o ddeunydd anffuglennol gynnwys geiriaduron, thesawri, gwyddoniaduron a llyfrau-cyfair.

Dylai plant ddod yn gyfarwydd â ffynonellau gwybodaeth na fwriadwyd yn benodol ar gyfer plant e.e. papurau-newydd, taflenni, basau-data, dogfennau, rhaglenni newyddion.

Erbyn diwedd y Cyfnod Allweddol dylai plant allu:

- dangos dealltwriaeth o syniadau arwyddocaol;

- cyfeirio at y testun mewn manylder i gefnogi eu syniadau;

- lleoli a chanfod syniadau/ffeithiau o ffynonellau amrywiol.