Clychau Bell

    
Ymateb i ddeunydd ffeithiol

• Geiriau anghyfarwydd:
      
  e.e. byddar, arbrofi, tonnau, trydanol, gwifren, ynganu, cynorthwydd, dyfeisio, cofrestru, patent, syrffedu
   
• Cynnwys:
     
  Pa wybodaeth mae'r paragraff cyntaf yn ei roi i chi?
  Roedd Bell yn athro yn 16 oed; ydy pobl heddiw yn medru bod yn athrawon yn 16 oed?   Eglurwch. 
  Darllenwch y frawddeg sy'n cyfleu y syniad a gafodd Bell ynglyn â llais yn cario.
  Pam symudodd y teulu i Ganada yn 1870?
  Eglurwch sut roedd Bell yn gallu dysgu pobl eraill i siarad.
                 
• Arddull:
  
  Beth yw'r gwahaniaeth rhwng y testun yn tud 14 a 15?
  Pa gyfrwng sy'n rhoi mwyaf o wybodaeth?
  Pa gyfrwng ydych chi'n hoffi ei ddarllen?
  Beth allwch chi ei ddweud am y darn glas ar ddechrau'r erthygl?
         

• Trefn y wyddor:
    
  Dewis geiriau anodd o'r darn gan eu rhoi yn nhrefn yr wyddor.  (Gellir gwneud hyn ar y bwrdd du)
      
• Geiriau yn dechrau gyda 'ar':
      
  Chwilio a thanlinellu geiriau yn dechrau gydag 'ar' (arbrofi, arbenigwr, arbennig, ariannol). Meddwl am fwy o eiriau yn dechrau gydag 'ar'.
          
• Treiglad trwynol:
       
  Mae enw lle sy'n dechrau gyda p, t, c, b, d, g yn newid o flaen 'yn'
  e.e. Caeredin > yng Nghaeredin.
  Ymarfer treiglo ar lafar gydag enwau llefydd lleol.
        

    
Gweithgareddau

• Chwarae rôl:
                       
  Dau blentyn yn cael sgwrs ar y ffôn ar ôl dewis sefyllfa o'r cardiau.
  Recordio'r sgwrs.

• Clychau'n canu:
                      
  Dewis carden a thrafod beth maent yn ei ddweud wrth glywed swn clychau.

• Y Gadair goch:
             
  Holi Alexander Graham Bell.
  

• Geirfa - 'ar':
     
  Tanlinellu a rhestru geiriau sy'n dechrau gydag 'ar' yn yr erthygl.
  Chwilio am eiriau yn dechrau gydag 'ar' a gwneud rhestr ohonynt.  Defnyddio geiriadur i chwilio am fwy o eiriau.
  

• Trefn yr wyddor:
    
  Rhoi geiriau yn nhrefn yr wyddor.  Darllen yr erthygl neu defnyddio geiriadur i ddarganfod eu hystyr a'u cofnodi.
  

• Treiglad trwynol:
    
  Ymarfer treiglo enwau llefydd ar ôl 'yn'.
  Chwilio ar fap am fwy o enwau i'w treiglo.
  

• Pethau pwysig:
   
  Ysgrifennu paragraff diddorol am Alexander Graham Bell gan ddewis a dethol y ffeithiau pwysig o'r erthygl.

• Sgwrs gyntaf:
    
  Dychmygu'r sgwrs ffôn gyntaf yn ôl yn 1876.