Yn ôl

Y        R    h    y    f    e    l
B    y    d        C    y    n    t    a    f
1 9 1 4   -  1 9 1 8

Gwers 3

 


Amodau Byw yn y Ffosydd
"Pan ddes i yma'n gyntaf, yr unig beth a wnaem yn y ffosydd oedd cerdded fel hwyaid a defnyddio ein gynnau. Nid oeddym yn meddwl amdanynt fel lleoedd i fyw ynddynt, dim ond pethau anghyfleus dros dro oeddynt. Nawr rydym yn gweithio yma llawn amser - dydd a nos. Y peth cyntaf rydym yn gweithio arno yw gwella'r ffosydd er mwyn i ni allu cysylltu â'n gilydd - daw ein hanghenion ni yn olaf.

Ein trefn am y diwrnod yw: brecwast am wyth y bore, glanhau'r ffosydd ac archwilio gynnau, gweithio drwy'r bore. Cinio am hanner dydd, yna gweithio o un tan chwech. Yna ar ôl swper gweithio drwy'r nos".

 

A British soldier made this list of daily
rations in his notebook

'Bully (corned beef) 1lb   [454g]
Bread or biscuits 11/4 lbs [567g]
Bacon 1/4 lb [113g]
Tea 1/2 oz [14g]
Sugar 2oz [56g]
Jam 2oz [56g]
Cheese 1oz [28g]
Butter 3/4 oz [21g]
Potatoes 3/4 oz [340g]

Also: small amounts of salt, pepper and mustard.'

 Statistics about gas attacks during the War

'British:   178,500 hurt
                 7,500 Killed

French;  107,250 hurt
               22,750 Killed

Germans; 101,650 hurt
                   5,350 Killed

Mustard gas, chlorine and phosgene made up 20% of all shells fired during the War. They caused 15% of all casualties (hurt and killed) but only 1.4% of total deaths.

 

 

Doedd yr un teimlad mor braf y dyddiau hynny â martsio ar hyd ffordd dda, galed, dan olau lleuad ddisglair, i filedau gorffwys ymhell y tu ôl i'r llinell. Roeddem mor falch o fod ymhell o'r sielio. Medrem edrych ymlaen at gysgu mewn gwely - efallai rhwng cynfasau. Yn yr haf roeddem yn gwybod y caem wyau a llaeth a llysiau ffres. Medrem wisgo capiau meddal eto, yn lle'r helmet ddur oedd mor drwm. Yr unig beth a darfai ar ein tawelwch meddwl oedd cofio cymaint yn fwy oedd y bataliwn y tro diwethaf y cawsom fynd i orffwys.

( Y Capten R.S.Cockborn yn Malcom Brown
Tommy Goes to War)