| Deunyddiau Darllen Grwp | |
| STORIAU |
|
|
|
| Tw-w-w-wyll! brefodd yr hwrdd
ddu. Ond doedd neb yn deall. Noson oer oedd hi yn y flwyddyn1763. Yn eu bwthyn llwm ger
Llanbedr Pont Steffan roedd Siôn Philip ai wraig yn cysgun drwm. Ond yn y
plas gerllaw roedd Herbert Lloyd, y sgweiar, yn rhwbioi ddwylo â gwên fileinig ar
ei wyneb. Ar dor plas Plas Ffynnon-bedr roedd gardd. Doedd dim yn well gan Herbert Lloyd na sefyll yn yr ardd honno a syllu ar ei dir. Ymestynnai ei dir i bob cyfeiriad. Fe oedd piau pob cae yn yr ardal pob cae ond un. Siôn Philip oedd piaur cae hwnnw. Roedd cae Siôn Philip yn dân ar groen y sgweiar. "Gwerthar cae i fi, Siôn," meddai Herbert Lloyd. "Alla i ddim, syr," atebodd Siôn. "Ond rhaid i fi gael y cae! Dwi eisiau perchen pob cae yn yr ardal," meddai Herbert Lloyd. "Alla i moi werthu e i chi, syr," meddai Siôn Philip. "Dim ond un cae sy gen i. Heb y cae alla i ddim byw." Alla i ddim byw! Atseiniair geiriau yng nghlustiaur sgweiar. Dyn creulon, barus oedd Herbert Lloyd. Disgynnai ei chwip yn aml ar gefnau ei weision.
Doedd e ddim am adael i ryw lipryn fel Siôn Philip rwystroi gynlluniau. Roedd
en benderfynol o gael y cae. Yn fuan wedyn diflannodd hwrdd du gwerthfawr o gaeaur plas. Aeth y sgweiar ar ei union at gwnstabl Llanbedr Pont Steffan. "Mae rhywun wedi dwyn fy hwrdd du," meddai. "Rhaid i chi ddal y lleidr ar unwaith." Ychydig a wyddair cwnstabl wrth wisgo ei gôt y noson honno mai Herbert Lloyd ei hun oedd wedi dwyn y hwrdd ai guddio. Wrth ir cwnstabl stryffaglio dros y caeau, roedd dau o weision y sgweiar yn gollwng yr hwrdd i lawr simdde lydan bwthyn Siôn Philip. Deffrodd Siôn Philip ai wraig mewn braw. Deallon nhw ar unwaith beth oedd yn digwydd. Yr adeg honno roedd dwyn defaid yn drosedd ddifrifol iawn. Neidion nhw or gwely a cheisio gwthior hwrdd drwyr drws. Ond - rhy hwyr! roedd y cwnstabl yn dod tuag atyn nhw âi lamp yn ei law. "Tw-w-w-wyll!" brefodd yr hwrdd du, ond deallodd y cwnstabl run gair. Arestiwyd Siôn Philip. Fei taflwyd i garchar ac yna fe gafodd ei grogi am ddwyn yr hwrdd du. A do, fe gafodd Herbert Lloyd y cae. Erbyn heddiw mae Plas Ffynnon-bedr yn adfail. Ond dyw pobl yr ardal ddim wedi anghofio
am dwyll Herbert Lloyd. A dydyn nhw ddim wedi anghofio am Siôn Philip chwaith. Er gwaetha
cynllun creulon y sgweiar, mae na gae ar lannaur Teifi syn dal hyd
heddiw i ddwyn yr enw Cae Siôn Philip. |
|