Bydd iaith y plentyn ifanc yn datblygu trwy chwarae. Bydd cynllunio cyfleoedd addas i ddibenion datblygu iaith yn gofyn am sefyllfaoedd chwarae amrywiol a diddorol.

Nodir isod y sgiliau sydd angen eu datblygu gyda’r plentyn ifanc.

• Y gallu i gyfathrebu’n hyderus.

• Cymdeithasu’n rhydd a hapus.

• Datblygu gallu dychmygol y plentyn - yn gyntaf mewn sefyllfaoedd (strwythuredig) yn yr ysgol e.e. y t bach twt, gwisgo i fyny, gemau tu allan.

• Y gallu i ddysgu hwiangerddi, cerddi, rhigymau - i ymarfer siarad (yn gyntaf) ac yna dod yn ymwybodol o sn a rhythm iaith.

• Cynorthwyo’r plentyn i allu ailadrodd stori ynglyn â rhyw ddigwyddiad neu brofiad personol.

• Helpu’r plentyn i ddatblygu’n gorfforol, i ddatblygu sgiliau cydweithredol (meim, drama, addysg gorfforol a dawns).

• Datblygu yn y plentyn ifanc ymwybyddiaeth o rythm mewn miwsig, trwy guro dwylo, stampio, offerynnau taro syml.

• Datblygu diddordeb mewn llyfrau - dweud storïau, edrych ar lyfrau, darllen storïau.

• Datblygu meddwl ymchwilgar - Pam? Sut? Pryd? Beth?

Sut i helpu’r plentyn ennill sgiliau iaith?

• Siarad gyda’r plentyn mor aml ag sydd bosibl. Siarad am bethau yn y cartref, teganau, anifeiliaid anwes, ffrindiau, dillad, bwyd. Pethau yn yr ardd, allan ar y stryd, yn y parc. Mae tynnu sylw at bethau o’n cwmpas yn bwysig.

• Siarad am y pethau mae’r plentyn yn gallu clywed, gweld, cyffwrdd, trin, arogli. Mae cyffwrdd, trin, arsylwi a gweld yn bwysig. Mae plant bach yn dysgu trwy’r pethau hyn i gyd. Mae’r cartref/ysgol, yr ardd, y stryd yn llawn o bethau diddorol. Rhaid dangos y rhain i’r plentyn, sgwrsio amdanynt a’i helpu i gymryd diddordeb.

• Gwrando ar y plentyn (mae gwrando yn sgil arbennig). Mae plant bach yn dynwared pobl. Mae’n bwysig iddynt ddynwared yn gywir. Bydd i oedolyn wrando ar y plentyn yn rhoi hyder iddo/iddi siarad a rhannu profiadau.

• Dweud a darllen storïau i’r plentyn. Mae helpu’r plentyn i wrando yn bwysig hefyd. Gellir gwneud hyn trwy ddweud neu ddarllen stori syml. Gall lluniau fod yn help mawr, gall plentyn siarad am y darlun ac am y stori y mae newydd glywed.

• Helpu’r plentyn i ddysgu hwiangerddi a rhigymau. Mae gan lawer o hen hwiangerddi a rhigymau rhythm a sn. Mae’r sn yn bwysig a gall dysgu’r rhigymau hyn fod yn hwyl. Maent yn rhoi digon o ymarfer i’r plentyn ifanc ymarfer siarad, a dweud.

• Dangoswch eich diddordeb yn y plentyn ifanc trwy drosglwyddo y rhodd o iaith. Mae plant ifanc yn dysgu siarad yn y cartref ac yn yr ysgol. Rhaid i iaith gael ei datblygu a’i hymestyn yn y blynyddoedd cynnar.

Len Jones